Het aanvullend geboorteverlof, sinds 2019 ingevoerd om vaders meer ruimte te geven na de geboorte van hun kind, wordt het minst benut door vaders met een laag én een hoog inkomen.
Wat is het aanvullend geboorteverlof?
Het aanvullend geboorteverlof is een regeling waarbij werkende partners na de geboorte van hun kind vijf weken extra verlof kunnen opnemen, bovenop het wettelijk verlof van een week direct na de bevalling. Deze weken worden uitbetaald door het UWV op basis van het dagloon, met een maximum van 70 procent van het loon. De regeling moet ouders helpen om in de eerste levensweken van hun kind meer tijd samen door te brengen en de zorgtaken beter te verdelen.
Tegenstrijdige patronen aan de uiteinden van het inkomensspectrum
De bevinding dat zowel lage als hoge inkomens het verlof minder opnemen, wijst op fundamenteel verschillende oorzaken. Vaders met lage inkomens kunnen te maken krijgen met financiële drempels. Ondanks dat het UWV een uitkering verstrekt, kan de afname naar 70 procent van het loon voor gezinnen met krappe budgetten een te groot offer zijn. Daarnaast werken vaders in lagerbetaalde sectoren vaker in flexibele of onzekere contracten, wat de drempel om verlof aan te vragen kan verhogen.
Aan de andere kant van het spectrum lijken vaders met hoge inkomens het verlof om andere redenen minder te benutten. In functies met veel verantwoordelijkheid of in cultuur waar lange aanwezigheid op het werk wordt verwacht, kan de sociale of professionele druk om het verlof niet op te nemen groot zijn. Ook kan het verlofkader in hogere schalen of bij zelfstandigen minder duidelijk zijn gecommuniceerd.
Wat betekent dit voor ouders?
Voor aanstaande ouders is het belangrijk om zich tijdig te verdiepen in de mogelijkheden rond geboorteverlof. De regeling geldt voor alle werkende partners, ongeacht het type contract of de sector. Wie twijfelt over de financiële haalbaarheid, kan bij het UWV of de werkgever navragen hoe de uitkering precies wordt berekend.
Daarnaast is het aan te raden om het gesprek over verlofopname vroeg met de werkgever aan te gaan. Wetgeving biedt rechten, maar in de praktijk speelt de bedrijfscultuur een grote rol. Ouders die zich goed informeren, kunnen bewuster keuzes maken over de verdeling van zorgtaken in de eerste weken na de geboorte — een periode die ook de opstart van kinderopvang kan beïnvloeden.
Voor de kinderopvangsector zelf zijn deze cijfers relevant omdat ze inzicht geven in hoe gezinnen de eerste maanden na de geboorte organiseren. Wanneer vaders minder verlof opnemen, kan dit effect hebben op de vraag naar opvang en de manier waarop ouders de zorg afstemmen op werktijden.