De Branchevereniging Maatschappelijke Kinderopvang (BMK) zet in op alternatieve roostering als oplossing voor het structurele personeelstekort in de sector. Door medewerkers meer uren te laten werken met flexibelere indelingen, hoopt de branchevereniging de arbeidsmarktpositie van de kinderopvang te verbeteren.
Personeelstekort blijft nijpend
De kinderopvang in Nederland kampt al jaren met een groot tekort aan gekwalificeerd personeel. De coronapandemie heeft dit probleem versterkt: veel medewerkers verlieten de sector en keerden niet terug. Ook de hoge werkdruk, relatief lage salarissen en het imago van het vak spelen een rol bij het werven van nieuwe pedagogisch medewerkers.
Alternatieve roostering kan verschillende vormen aannemen: van vierdaagse werkweken en parttime-uren die beter aansluiten bij persoonlijke situaties, tot variabele start- en eindtijden. Voor sommige medewerkers kan een langere werkdag met meer vrije dagen aantrekkelijk zijn; anderen prefereren kortere dagen verspreid over de week.
Wet- en regelgeving als belemmering
Een complicerende factor is dat de kinderopvang gebonden is aan strikte kaders vanuit de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen (Wko). Deze wet stelt eisen aan de bezetting en het aantal gekwalificeerde medewerkers per groep. Daarnaast bepaalt de Belastingdienst via het uurmodel mede welke uren ouders vergoed krijgen, wat invloed heeft op de financiering van opvang op atypische tijden.
De BMK pleit er daarom voor dat overheid en opvangorganisaties samenwerken om deze regelgeving zodanig te interpreteren of aan te passen dat innovatieve roosters mogelijk worden, zonder dat de kwaliteit of de toegankelijkheid voor ouders in het geding komt.
Wat betekent dit voor ouders?
Voor ouders kan alternatieve roostering zowel kansen als uitdagingen bieden. Aan de positieve kant: als de sector erin slaagt meer personeel te werven en te behouden, neemt de kans op gedwongen groepsafsluitingen en wachtlijsten af. Ook zou opvang op meer uren van de dag beschikbaar kunnen worden, wat werken in ploegendiensten of onregelmatige uren makkelijker maakt.
Aan de andere kant kan flexibelere roostering van medewerkers betekenen dat kinderen vaker wisselen van vaste pedagogisch medewerker, wat de continuïteit van de opvang kan aantasten. Voor jonge kinderen is een stabiele hechtingsrelatie met hun vaste opvoeders juist van groot belang voor hun ontwikkeling.
Ouders doen er verstandig aan bij de keuze voor een kinderopvang te informeren naar het personeelsbeleid en de mate van continuïteit in de groep. Vraag daarbij niet alleen naar de pedagogische visie, maar ook naar hoe de organisatie omgaat met personeelswisselingen en welke maatregelen ze nemen om hechting te waarborgen.
De BMK benadrukt dat alternatieve roostering geen wondermiddel is, maar wel onderdeel kan zijn van een bredere strategie om de kinderopvang aantrekkelijker te maken als werkgever. Andere maatregelen die daarbij horen zijn betere arbeidsvoorwaarden, meer mogelijkheden voor scholing en loopbaanontwikkeling, en een lagere werkdruk door minder administratieve lasten.