In Nederland is kinderopvangtoeslag op dit moment alleen beschikbaar voor ouders die werken, een opleiding volgen of een re-integratietraject volgen. Kinderen van ouders zonder betaald werk hebben daardoor veel minder toegang tot professionele kinderopvang. Critici stellen dat dit systeem juist de kinderen treft die er het meest baat bij zouden hebben.
Ongelijkheid begint vroeg
Onderzoek toont keer op keer aan dat de eerste levensjaren cruciaal zijn voor de cognitieve en sociale ontwikkeling van kinderen. Kinderopvang van goede kwaliteit stimuleert taal, motoriek en sociale vaardigheden. Kinderen die opgroeien in gezinnen met weinig financiële middelen of een taalachterstand lopen zonder toegang tot opvang een groeiende achterstand op ten opzichte van leeftijdsgenoten die wél naar de opvang gaan.
Het argument dat RTL.nl aanhaalt is dan ook niet nieuw, maar wint aan kracht nu de politieke discussie over hervorming van het kinderopvangstelsel in volle gang is: ieder kind verdient een gelijke start, ongeacht de arbeidsmarktpositie van de ouders.
Hoe werkt het huidige stelsel?
Het Nederlandse kinderopvangstelsel is van oudsher ingericht als arbeidsmarktinstrument: opvang is bedoeld om ouders in staat te stellen te werken. De overheid vergoedt via de kinderopvangtoeslag een groot deel van de kosten, maar alleen als beide ouders (of de alleenstaande ouder) een inkomen of andere kwalificerende activiteit hebben.
Dit betekent dat kinderen van bijstandsouders, langdurig zieken of ouders die mantelzorg verlenen, structureel minder toegang hebben tot vroeg- en voorschoolse educatie. Gemeenten kunnen via de Voorschoolse Educatie (VE) wel gedeeltelijk compenseren voor kinderen met een taalachterstand, maar dit bereikt lang niet alle kwetsbare kinderen.
Wat zeggen voorstanders?
Voorstanders van universele toegang tot kinderopvang wijzen op landen als Denemarken en Zweden, waar kinderopvang als een basisvoorziening wordt gezien - vergelijkbaar met onderwijs. In die landen is de toegang veel minder afhankelijk van de arbeidsmarktpositie van ouders, wat de kansenongelijkheid aantoonbaar verkleint.
In Nederland pleitten onder meer onderwijsorganisaties en kinderrechtenadvocaten al langer voor een stelselwijziging waarbij het kind — en niet de arbeidsmarkt — centraal staat.
Wat betekent dit voor ouders?
Voor ouders die momenteel niet werken en geen recht hebben op kinderopvangtoeslag, zijn de kosten van kinderopvang vaak onbetaalbaar. Een dagdeel bij een erkend kinderdagverblijf kost al snel tientallen euro's. De discussie die nu gevoerd wordt, kan op termijn leiden tot beleidswijzigingen die ook hun kinderen toegang geven tot kwalitatieve opvang.
- Werkt u niet en wilt u toch opvang voor uw kind? Informeer bij uw gemeente naar regelingen voor voorschoolse educatie (VE/peuteropvang).
- Sommige gemeenten bieden gesubsidieerde peuteropvang aan voor kinderen van niet-werkende ouders.
- Houd de politieke ontwikkelingen rond de kinderopvangtoeslag in de gaten — hervormingen zijn mogelijk op komst.
Bron: RTL.nl